رفیعی

آداب اسلامی پوشش چیست؟

پاسخ – من ایام ماه صفر را تسلیت می گویم که ایام حضور اهل بیت در شهر شام است که خاندان عصمت و طهارت را بعد از آوردن به کوفه به شهر شام آوردند و اول ماه صفر وارد شام شدند. در بعضی از کتب مسئله ی شهادت دختر اباعبدالله آمده در شهر شام آمده است. و همچنین برای سقوط هواپیما ی دیروز به بازماندگان آنها تسلیت عرض می کنم و امیدواریم تدابیری اتخاذ شود تا دیگر شاهد چنین وقایعی در کشورمان نباشیم.

یکی از چیزهایی که جامعه ی ما نیاز دارد که به آن پرداخته بشود آداب پوشش است. وقتی ما از خانه بیرون می آییم و می خواهیم سرکار یا دانشگاه یا مدرسه برویم با لباس از خانه بیرون می آییم. این لباس و پوششی که داریم آیا بصورت دل بخواهی و رها است یا اینکه در اسلام برای پوشش هم نکاتی ذکر شده است و تعریفی وجود دارد ؟ با این بحث حاشیه ای هم به بحث عفاف و حجاب بزنیم. لباس در هر منطقه و زمانی با منطقه و زمان دیگر متفاوت است. اگر شما فیلم های زمان اول انقلاب را ببینید و آقایانی که در خیابان ها شعار می دادند می بینید که نوع لباس های آنها با نوع لباس های امروز کاملا متفاوت است. لباس هایی که در جامعه ی امروزی است در شصت سال پیش نبوده است. همین الان هم اگر به مناطق مختلف کشورمان بروید مثلا کردستان یا بلوچستان یا لرستان می بینید که لباس مردم آن منطقه با لباس مردم تهران متفاوت است. اسلام برای لباس مُد و مدل ندارد.

نمی گوید که مدل لباس باید این جوری باشد اما یکسری اصول و قوانینی در کتب ما مثل وسایل الشیعه یا بعضی روایات ما آمده است. این اصول کلی است و با پوشش کردستان و لرستان قابل انطباق باشد، با پوشش پنجاه سال پیش یا پوشش امروز یا پوشش صد سال دیگر مطابق است. اینکه مدل چه باشد ما با آن کاری نداریم. اما کلیاتی درباره ی آداب لباس داریم. یکی اینکه لباس باید ساتر باشد و لباسی نباید بدن نما باشد، در روایات ما این گونه لباس مذمت شده است. حضرت علی (ع) می فرماید: بر شما باد لباس های ساتر و ضخیم. در اینجا ضخیم و کلفت یعنی بدن را نشان نمی دهد.

بعد می فرماید: کسی که لباسش نازک باشد دینش هم نازک است. این روایت خیلی دقیق است که ارتباط بین دین و لباس ایجاد کرده است. یعنی اگر کسی پوشش او برهنه یا نیمه عریان یا با لباسی بود که بدن را نشان می دهد بود، عفاف عمومی جامعه و نهاد خانواده را بهم می ریزد. روابط را شهوانی خواهد کرد. طبیعتا وقتی این طور شد دین انسان هم لطمه می بیند. دیگری اینکه لباس نباید لباس شهرت باشد. فرض کنید در شهری لباس های معمول افراد مشخص است. حالا کسی بیاید و بگونه ای لباس بپوشد که انگشت نما بشود و همه او را نشان بدهند. فرض کنید که الان بنده این عبا را پشت و رو بپوشم بگونه ای که این لباس معمول لباس طلبه ها نباشد البته لباس ما در قشر خودش یعنی روحانیت متفاوت نیست. ما لباس صنف و قشر را جدا می کنیم. روایت داریم: خداوند لباسی که انسان را انگشت نما بکند دوست ندارد. و این لباس هم مذمت شده است. در واقع اگر کسی بگونه ای لباس بپوشد که خلاف عرف باشد و عرف آن را نمی پسندد. حالا ممکن است که کسی بگوید پس در غرب هم اگر کسی با چادر بیاید خلاف عرف است، خیر. نماد دینی جدا است.

مثلا اگر یک فردی از کردستان بیاید و در تهران با لباس کُردی باشد کسی او را مذمت نمی کند. کسی در تهران این لباس را نمی پوشد ولی می گویند که این لباس منطقه ی کردستان است و شاخصه ی آن منطقه است. شاخصه ی یک مسلمان هم حجاب است و این لباس شهرت نیست. نکته ی بعدی این است که در روایات ما تشبه زن به مرد و یا مرد به زن مذمت شده است. خدا لعنت کرده است مردی که چهره و لباسش را زنانه کند. البته بعضی از لباس ها مشترک است. مثلا کاپشن را هم آقایان و هم خانم ها می پوشند. اما بعضی از لباس ها مختص است. اگر یک لباس مختصی که برای خانم ها است یا لباس مختصی که برای آقایان است یا اینکه چهرهای مخصوص زنان است و مثلا مردی بیاید و زیر ابرو بردارد، چون این معمول خانم ها است و برای آقایان نیست، خدا او را لعنت می کند. همچنین در روایات ما تاکید شده است که لباس باید تمیز، نظیف و جدید باشد. روایت از پیامبر است که لباس باید نو و تمیز باشد. پیامبر مردی را دید که موهای ژولیده و لباس چرک بر تن داشت. پیامبر ناراحت شد و فرمود: یکی از راههای دین داری تمتع از نعمت های خدا است. خدا در قرآن می فرماید: اما بنعمه ربک فحدث. لذا خود پیامبر خیلی مقید به تمیزی لباس و مرتب بودن موهایش بود. بعضی از خانم ها به ما گله می کنند که آقایان ما با اینکه وضعیت مالی خوبی دارند با لباس بد می پوشند. و به خودشان نمی رسند.

یک روز امام باقر (ع) خیلی به چهره و لباس خودش رسیده بود و خیلی منظم بود. کسی به آقا اعتراض کرد و آقا فرمود که زیبایی مرد عفت زن را بیشتر می کند. وقتی زنی می بیند که مردش خیلی منظم است و لباس تمیز و موهای شانه کرده دارد، مردهای دیگر را به رخ نمی کشد. و مرد خودش را با مردان دیگر مقایسه نمیکند و زنها هم باید نسبت به مردها طوری باشد که عفت مرد را زیاد کنند. یعنی این قدر به خودشان برسند که مرد احساس نیاز به زن های نامحرم را نداشته باشد. در روایات ما روی رنگ لباس ها هم تاکید شده است. داریم که بهترین لباس شما رنگ سفید است. و این لباس پیامبر بوده است. داریم که لباس پنبه ای باشد چون نرم است و بدن اذیت نمیشود. داریم که حتی المقدور لباس مویی و لباسی که بدن را آزار میدهد نپوشید. رنگ سفید به این دلیل تاکید شده است که رنگ چرک را نشان می دهد. و باعث میشود که لباس شسته بشود و تمیز بماند.

پس در اسلام لباس باید ساتر باشد و متشبه نباشد ولباس شهرت نباشد و لباس بگونه ای نباشد که چرک باشد باید نظیف و تمیز باشد. دیگر اینکه لباس محرک نباشد. خانمی که لباسش محرک بود پیش رسول الله رفت و پیامبر رویش را برگرداند. این ها کلیاتی است که در اسلام راجع به لباس آمده است. در روایت داریم که لباس هر زمانی لباس همان زمان است یعنی میشود لباس امروز که مثلا کت و شلوار و کاپشن است را با این کلیات تطبیق داد.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *