مشکل فقر از مسائل بزرگ و ریشهدار در حیات بشری است و با وجود تلاشهای گسترده از سوی دولتها و نیز تلاشهای بینالمللی هنوز فقر و تنگدستی بیداد میکند و جمع بزرگی از انسان ها را در برگرفته است. البته فقر تنها محدود به کشورهای جهان سوم نیست، بلکه عارضهای است که گریبانگیر تمام کشورهای جهان است.
به طور طبیعی در مبارزه با این پدیده باید دو راهکار در نظر گرفت: راهکارهایی که حالت مسکّن و ضربتی دارند و به طور عمده بر رفع و محو آثار و عوارض فقر تأکید دارند و راهکارهایی که برکارهای بلندمدت متکی هستند و به زمینهها و علل پیدایش فقر توجه دارند.
راهکار کوتاه مدت
از آنجا که چهره فقر بسیار زشت، کریه و خشن است علاوه بر راهکارهای ساختاری و بنیادین که درازمدت میباشند، باید از راهبردهای دفعی نیز استفاده جست. فعالیتهای ضربتی از قبیل کاهش بیکاری، اعطای وام، ساخت مسکن ارزان و حمایتهای اجتماعی را باید در سر لوحه برنامههای دولت و دستگاههای دولتی قرار داد. این برنامهها مقطعی و زودگذر میباشند و میتوانند مقداری از شدت آلام و مصائب این طبقه را کم نمایند، اما همانطور که مشخص است، این راه حلها نهایی و اصولی تلقی نمیشوند و نسبت به شرایط مختلف، هر کدام از اولویتهایی برخوردار میگردند.
راهکار دراز مدت
در این راهکار به طورکلی اصلاح ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور، به منظور کنترل، کاهش و محو فقر اهمیت فراوانی دارند. ساختار اقتصادی ایران به نظر بسیاری از محققان، ساختاری بیمار و مستعد بروز فقر و گسترش آن است. اصلاح نحوه توزیع ثروت و درآمد، اخذ مالیات، مصـرف آن و…، در راستای احیای تحقق عدالت اجتماعی، از مهمترین این راهکارها به شمار میآید.
برطبق این رویکرد، توزیع عادلانه درآمد بین مردم، در کنار رشد اقتصادی میتواند موجب کاهش سطح بیعدالتی و فقر شود، زیرا حضور یکی به تنهایی تأثیری در حل مشکل ندارد. در واقع کاهش فقر جهانی، تابع نرخ رشد اقتصادی، تغییر مستقیم درآمد و عادلانهتر شدن توزیع درآمد، در سطح دنیا است. طبق نتایجی که یک مؤسسه تحقیقات کانادایی ارائه کرده است، ثروتمندترین ملتها سالمترین آنها نیستند. در مقابل کشورهایی که فاصله طبقاتی در آنها کم باشد، از سلامت بیشتری برخوردارند.[۹۱] از اینرو، وضع سیاستهای عادلانه در مورد توزیع درآمد، تجارت و دیگر عوامل سازنده مهمترین گام در تحقق عدالت اجتماعی و رفع فقر میباشد و این امر جز با نگاهی کلان و رویکردی جامع به تمامی ساختارهای موجود در جامعه میسر نمیگردد.
Add a Comment