رفیعی

آداب اسلامي پوشش چیست؟

پاسخ – من ايام ماه صفر را تسليت مي گويم که ايام حضور اهل بيت در شهر شام است که خاندان عصمت و طهارت را بعد از آوردن به کوفه به شهر شام آوردند و اول ماه صفر وارد شام شدند. در بعضي از کتب مسئله ي شهادت دختر اباعبدالله آمده در شهر شام آمده است. و همچنين براي سقوط هواپيما ي ديروز به بازماندگان آنها تسليت عرض مي کنم و اميدواريم تدابيري اتخاذ شود تا ديگر شاهد چنين وقايعي در کشورمان نباشيم.

يکي از چيزهايي که جامعه ي ما نياز دارد که به آن پرداخته بشود آداب پوشش است. وقتي ما از خانه بيرون مي آييم و مي خواهيم سرکار يا دانشگاه يا مدرسه برويم با لباس از خانه بيرون مي آييم. اين لباس و پوششي که داريم آيا بصورت دل بخواهي و رها است يا اينکه در اسلام براي پوشش هم نکاتي ذکر شده است و تعريفي وجود دارد ؟ با اين بحث حاشيه اي هم به بحث عفاف و حجاب بزنيم. لباس در هر منطقه و زماني با منطقه و زمان ديگر متفاوت است. اگر شما فيلم هاي زمان اول انقلاب را ببينيد و آقاياني که در خيابان ها شعار مي دادند مي بينيد که نوع لباس هاي آنها با نوع لباس هاي امروز کاملا متفاوت است. لباس هايي که در جامعه ي امروزي است در شصت سال پيش نبوده است. همين الان هم اگر به مناطق مختلف کشورمان برويد مثلا کردستان يا بلوچستان يا لرستان مي بينيد که لباس مردم آن منطقه با لباس مردم تهران متفاوت است. اسلام براي لباس مُد و مدل ندارد.

نمي گويد که مدل لباس بايد اين جوري باشد اما يکسري اصول و قوانيني در کتب ما مثل وسايل الشيعه يا بعضي روايات ما آمده است. اين اصول کلي است و با پوشش کردستان و لرستان قابل انطباق باشد، با پوشش پنجاه سال پيش يا پوشش امروز يا پوشش صد سال ديگر مطابق است. اينکه مدل چه باشد ما با آن کاري نداريم. اما کلياتي درباره ي آداب لباس داريم. يکي اينکه لباس بايد ساتر باشد و لباسي نبايد بدن نما باشد، در روايات ما اين گونه لباس مذمت شده است. حضرت علي (ع) مي فرمايد: بر شما باد لباس هاي ساتر و ضخيم. در اينجا ضخيم و کلفت يعني بدن را نشان نمي دهد.

بعد مي فرمايد: کسي که لباسش نازک باشد دينش هم نازک است. اين روايت خيلي دقيق است که ارتباط بين دين و لباس ايجاد کرده است. يعني اگر کسي پوشش او برهنه يا نيمه عريان يا با لباسي بود که بدن را نشان مي دهد بود، عفاف عمومي جامعه و نهاد خانواده را بهم مي ريزد. روابط را شهواني خواهد کرد. طبيعتا وقتي اين طور شد دين انسان هم لطمه مي بيند. ديگري اينکه لباس نبايد لباس شهرت باشد. فرض کنيد در شهري لباس هاي معمول افراد مشخص است. حالا کسي بيايد و بگونه اي لباس بپوشد که انگشت نما بشود و همه او را نشان بدهند. فرض کنيد که الان بنده اين عبا را پشت و رو بپوشم بگونه اي که اين لباس معمول لباس طلبه ها نباشد البته لباس ما در قشر خودش يعني روحانيت متفاوت نيست. ما لباس صنف و قشر را جدا مي کنيم. روايت داريم: خداوند لباسي که انسان را انگشت نما بکند دوست ندارد. و اين لباس هم مذمت شده است. در واقع اگر کسي بگونه اي لباس بپوشد که خلاف عرف باشد و عرف آن را نمي پسندد. حالا ممکن است که کسي بگويد پس در غرب هم اگر کسي با چادر بيايد خلاف عرف است، خير. نماد ديني جدا است.

مثلا اگر يک فردي از کردستان بيايد و در تهران با لباس کُردي باشد کسي او را مذمت نمي کند. کسي در تهران اين لباس را نمي پوشد ولي مي گويند که اين لباس منطقه ي کردستان است و شاخصه ي آن منطقه است. شاخصه ي يک مسلمان هم حجاب است و اين لباس شهرت نيست. نکته ي بعدي اين است که در روايات ما تشبه زن به مرد و يا مرد به زن مذمت شده است. خدا لعنت کرده است مردي که چهره و لباسش را زنانه کند. البته بعضي از لباس ها مشترک است. مثلا کاپشن را هم آقايان و هم خانم ها مي پوشند. اما بعضي از لباس ها مختص است. اگر يک لباس مختصي که براي خانم ها است يا لباس مختصي که براي آقايان است يا اينکه چهرهاي مخصوص زنان است و مثلا مردي بيايد و زير ابرو بردارد، چون اين معمول خانم ها است و براي آقايان نيست، خدا او را لعنت مي کند. همچنين در روايات ما تاکيد شده است که لباس بايد تميز، نظيف و جديد باشد. روايت از پيامبر است که لباس بايد نو و تميز باشد. پيامبر مردي را ديد که موهاي ژوليده و لباس چرک بر تن داشت. پيامبر ناراحت شد و فرمود: يکي از راههاي دين داري تمتع از نعمت هاي خدا است. خدا در قرآن مي فرمايد: اما بنعمة ربک فحدث. لذا خود پيامبر خيلي مقيد به تميزي لباس و مرتب بودن موهايش بود. بعضي از خانم ها به ما گله مي کنند که آقايان ما با اينکه وضعيت مالي خوبي دارند با لباس بد مي پوشند. و به خودشان نمي رسند.

يک روز امام باقر (ع) خيلي به چهره و لباس خودش رسيده بود و خيلي منظم بود. کسي به آقا اعتراض کرد و آقا فرمود که زيبايي مرد عفت زن را بيشتر مي کند. وقتي زني مي بيند که مردش خيلي منظم است و لباس تميز و موهاي شانه کرده دارد، مردهاي ديگر را به رخ نمي کشد. و مرد خودش را با مردان ديگر مقايسه نميکند و زنها هم بايد نسبت به مردها طوري باشد که عفت مرد را زياد کنند. يعني اين قدر به خودشان برسند که مرد احساس نياز به زن هاي نامحرم را نداشته باشد. در روايات ما روي رنگ لباس ها هم تاکيد شده است. داريم که بهترين لباس شما رنگ سفيد است. و اين لباس پيامبر بوده است. داريم که لباس پنبه اي باشد چون نرم است و بدن اذيت نميشود. داريم که حتي المقدور لباس مويي و لباسي که بدن را آزار ميدهد نپوشيد. رنگ سفيد به اين دليل تاکيد شده است که رنگ چرک را نشان مي دهد. و باعث ميشود که لباس شسته بشود و تميز بماند.

پس در اسلام لباس بايد ساتر باشد و متشبه نباشد ولباس شهرت نباشد و لباس بگونه اي نباشد که چرک باشد بايد نظيف و تميز باشد. ديگر اينکه لباس محرک نباشد. خانمي که لباسش محرک بود پيش رسول الله رفت و پيامبر رويش را برگرداند. اين ها کلياتي است که در اسلام راجع به لباس آمده است. در روايت داريم که لباس هر زماني لباس همان زمان است يعني ميشود لباس امروز که مثلا کت و شلوار و کاپشن است را با اين کليات تطبيق داد.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *